tr en
SterilTR
Endüstriyel Teknolojiler
SterilTR Ar-Ge Limited

Gıda Işınlamasında Uluslararası Anlaşmalar ve Standartlar

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri gıda ve tarımsal ürünlerinin ticaretinden etkilenmektedir, özellikle ihracatın ekonomiyi iyileştirici etkisi ülkeler için önemlidir. Gıda ve tarımsal ürünlerin ticaret politikaları ulusal yönetmeliklerle birlikte uluslararası anlaşmalarla yönetilir.

 Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri gıda ve tarımsal ürünlerinin ticaretinden etkilenmektedir, özellikle ihracatın ekonomiyi iyileştirici etkisi ülkeler için önemlidir. Gıda ve tarımsal ürünlerin ticaret politikaları ulusal yönetmeliklerle birlikte uluslararası anlaşmalarla yönetilir.

Uluslararası ticaret kuralları ile ilgilenen tek kuruluş olan Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) yerine 1995 yılında Dünya Ticaret Örgütü (WTO) [1] kurulmuştur. Dünyada ticaret yapan ulusların parlamentolarının onaylayarak imzaladığı anlaşmalar WTO’nun kalbini oluşturur. Ana hedef eşya üreten, servisini veren, ithalat ve ihracatını yapanlara ve onlar arasındaki iş ilişkilerinin kurulmasında yardım etmektir. WTO’nunfonksiyonları şunlardır: WTO ticaret anlaşmalarının yönetimi, ticaret müzakereleri için ortam oluşturmak, ticarette anlaşmalıkları uzlaştırmak, ulusal ticaret politikalarını izlemek, gelişmekte olan ülkelere teknik yardım ve eğitim sağlamak ve diğer uluslararası organizasyonlarla işbirliği yapmaktır.

WTO’nun ana anlaşmalarında ışınlanmış gıda ve tarımsal ürünlerin ticareti ne özel ne de ışınlama 
olarak ayrıca geçer ama her iki ana anlaşmadan da etkilenir. WTO’nun iki ana anlaşması Ticarete  Teknik Engeller (TBT) Anlaşması ve Sağlık ve Bitki Sağlığı (SPS) Anlaşmasıdır. WTO’nun SPS anlaşması ülkelerin SPS tedbirlerini mümkün olduğu kadar aynı esas temellerde harmonize etmelerini gerektirir.
 
Işınlanmış gıdalarla doğrudan ilgili uluslararası yayınlanmış ve uygulanan standartlar bulunmaktadır.
Bunlardan en önemlileri Kodeks Alimentarius Komisyonunca (CAC) çıkartılanlardır. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) CAC’ı 1963 yılında ikisi birlikte FAO/WHO Gıda Standardları Programı altında kurmuştur. CAC 165 üye ülkeden oluşmuş uluslararası bir kuruluştur.
Uluslararası standartları oluşturan organizasyonların gıda güvenliği konusunda CAC tarafından 
yayınlanan Işınlanmış Gıdalar için Kodeks Genel Standardı (Stand 106-1983) [2] ve Pratikte Takip Edilmesi Tavsiye Edilen Uluslararası Kurallardır[3]. Işınlanmış Gıdalar için Kodeks Genel Standardı ve Uygulama Kuralları Mart 2003’te CAC tarafından güncellenerek yayınlanmıştır [4,5]. Bu standardın kapsamı iyonlaştırıcı radyasyonla gıdaların nasıl işlemden geçeceği ve gıda hijyeni kurallarına, gıda standartları ve taşınmalarıyla ilgili kurallarla uyumudur. Işınlama tesisleri ve radyasyon proseslerinin uygulanmasıyla ilgili ulusal yönetmelikler uluslararası kabul edilen kurallar ve kılavuzlara uymalıdır.
Bitki sağlığı ve karantina konusunda Uluslararası Bitki Koruma Anlaşması (IPPC), ve hayvan sağlığı ve zoonozlar konusunda Uluslararası Epizootik Dairesinin (OIE) çıkardığı ilgili standartlar, kılavuzlar ve tavsiyeler harmonizasyonda kullanılmalıdır. Bu standartlardan iyonlaştırıcı radyasyonla ilgili olanlar sıralanmıştır.Bitki Sağlığı Tedbirleri Uluslararası Standardı (ISPM-18, Nisan 2003, Roma-İtalya) FAO tarafından IPPC altında yayınlanmıştır [6]. ISPM-18 standardı, kontrol altına alınan bitki zararlılarında bitki sağlığını koruyucu olarak iyonlaştırıcı radyasyonun uygulanmasında takip edilecek spesifik teknik kuralları veren bir kılavuzdur. 
 
Kodeks Alimentarius tarafından geliştirilmiş standartlar ve kurallar aşağıda sıralanmıştır:
 Işınlanmış Gıdalar için Kodeks Genel Standardı (CX STAN 106-1983)
 Düzeltilmiş olan-Işınlanmış Gıdalar için Kodeks Genel Standardı  (CX STAN 106-1983, Rev.1-2003)
 Radyasyon Prosesinde Takip Edilmesi Tavsiye Edilen Uluslararası Kurallar (CAC/RCP 19-1979),
 Düzeltilmiş olan-Radyasyon Prosesinde Takip Edilmesi Tavsiye Edilen Uluslararası Kurallar 
(CAC/RCP 19-1979, Rev.1-2003).
 Paketlenmiş Gıdalarların Etiketlenmesiyle ilgili Kodeks Genel Standardı (CX STAN1-1985, Rev 1-
1991, Rev.2-1999) [7].
 Gıda Hijyeninin Genel Presipleri ve Uygulaması Konusunda Uluslararası Tavsiyeler (CAC/RCP 1-
1969, Rev.3-1997)[8].

Hakkımızda

Ülkemizdeki gelişen sanayinin ihtiyaçlarına en son teknolojiyle cevap vererek verimli, ekonomik ve çevre dostu alternatifler sunmak ve ürün kalitesinden hiçbir zaman ödün vermemek kalite politikamızdır...

Devamı

Referanslar

Başarıyla tamamladığı birçok projede kattığı yenilikler ve yaratıcı fikirlerle hep sizlerin takdirini kazanmış olan firmamızın referanslarından bazılarına…Devamı

Haberler

Başarıyla tamamladığı birçok projede kattığı yenilikler ve yaratıcı fikirlerle hep sizlerin takdirini kazanmış olan firmamızın referanslarından bazılarına...

Devamı